Yağmur Sensörü ile Otomatik Uyarı Sistemi: Arduino ile Adım Adım
Çamaşırları balkonda unuttuğunuzda, çatı penceresi açık kaldığında ya da bahçedeki bir cihazı yağmurdan korumak istediğinizde yağmurun başladığını erkenden öğrenmek işinizi kolaylaştırır. Bir Arduino, ucuz bir yağmur sensörü ve bir buzzer kullanarak yağmur damlalarını algılayan ve sesli, ışıklı uyarı veren bir sistem kurabilirsiniz. Bu yazıda sensörün nasıl çalıştığını, gerekli malzemeleri, bağlantıları, örnek kodu ve sensörün ömrünü uzatmak için dikkat edilmesi gerekenleri adım adım anlatıyoruz.
1. Yağmur Sensörü Nasıl Çalışır?
Yaygın yağmur sensörü iki parçadan oluşur: üzerinde iç içe geçmiş iletken yollar bulunan bir algılama plakası ve bu plakaya iki kabloyla bağlanan küçük bir kontrol kartı. Plaka kuruyken yollar arasındaki direnç çok yüksektir. Üzerine su damlaları düştüğünde yollar arasında iletim başlar ve direnç düşer. Kontrol kartı bu değişimi gerilime çevirir ve iki ayrı çıkış verir.
✔️ AO (analog çıkış): Plakanın ıslaklık miktarına göre değişen bir gerilim verir. Çoğu modülde plaka kuruyken okunan değer yüksektir, plaka ıslandıkça değer düşer.
✔️ DO (dijital çıkış): Kart üzerindeki karşılaştırıcı entegre (genellikle LM393) ve trimpot sayesinde, ayarlanan eşik aşıldığında LOW seviyesine iner. Böylece yalnızca “yağmur var” ya da “yağmur yok” bilgisini alırsınız.
✔️ Kartlarda genellikle bir güç LED’i ve DO çıkışının durumunu gösteren ikinci bir LED bulunur. Trimpotu ayarlarken bu LED’i izlemek işinizi kolaylaştırır.
İki çıkışın hangisini kullanacağınız projenin ihtiyacına bağlıdır:
| Özellik | AO (analog çıkış) | DO (dijital çıkış) |
|---|---|---|
| Verdiği bilgi | Islaklık miktarı (0–1023 arası okuma) | Yalnızca var/yok |
| Arduino tarafı | Bir analog giriş (A0–A5) | Herhangi bir dijital pin |
| Eşik ayarı | Yazılımda, koddaki sabit ile | Kart üzerindeki trimpot ile |
| Uygun olduğu kullanım | Hafif ve şiddetli yağmuru ayırt etmek | Basit alarm, kolay kurulum |
2. Gerekli Malzemeler
✔️ Arduino Uno veya uyumlu bir kart
✔️ Arduino yağmur sensörü (algılama plakası ve kontrol kartı)
✔️ Aktif buzzer (5 V)
✔️ Bir LED ve 220 Ω direnç
✔️ Breadboard ve jumper kablolar
3. Bağlantı Şeması
Algılama plakası, iki kabloyla kontrol kartının iki pinli tarafına bağlanır; bu bağlantıda kutup önemli değildir. Kontrol kartının dört pinli tarafı ise Arduino’ya şu şekilde bağlanır:
✔️ VCC → Arduino 5V
✔️ GND → Arduino GND
✔️ AO → A0
✔️ DO → Dijital pin 2
✔️ Buzzer (+) → Dijital pin 8, buzzer (–) → GND
✔️ LED → Dijital pin 13 üzerinden 220 Ω direnç ile GND’ye
Modül genellikle 3,3 V ile de çalışır. ESP32 gibi 3,3 V’luk bir kart kullanıyorsanız modülü 3,3 V’tan beslemeniz yeterlidir; böylece çıkış gerilimi de kartın girişine uygun kalır.
4. Örnek Arduino Kodu
Aşağıdaki kod hem analog hem de dijital çıkışı kullanır. DO çıkışı yağmuru algıladığında LED yanar. Analog değer eşiğin altına inerse, yani plaka iyice ıslandıysa, buzzer sürekli öter; hafif yağmurda ise kesik kesik uyarı verir.
const int YAGMUR_AO = A0; // Sensörün AO çıkışı
const int YAGMUR_DO = 2; // Sensörün DO çıkışı
const int BUZZER = 8; // Aktif buzzer
const int LED = 13; // Uyarı LED'i
const int SIDDETLI_ESIK = 400; // Kalibrasyonla belirlenecek değer
void setup() {
pinMode(YAGMUR_DO, INPUT);
pinMode(BUZZER, OUTPUT);
pinMode(LED, OUTPUT);
Serial.begin(9600);
}
void loop() {
int deger = analogRead(YAGMUR_AO);
bool islak = (digitalRead(YAGMUR_DO) == LOW);
Serial.print("Analog deger: ");
Serial.println(deger);
if (islak && deger < SIDDETLI_ESIK) {
// Siddetli yagmur: surekli uyari
digitalWrite(LED, HIGH);
digitalWrite(BUZZER, HIGH);
} else if (islak) {
// Hafif yagmur: kesik uyari
digitalWrite(LED, HIGH);
digitalWrite(BUZZER, HIGH);
delay(200);
digitalWrite(BUZZER, LOW);
delay(800);
} else {
digitalWrite(LED, LOW);
digitalWrite(BUZZER, LOW);
}
delay(200);
}
Kodda aktif buzzer kullanıldığı varsayılmıştır; aktif buzzer, pinine HIGH sinyali verildiğinde sesi kendi iç devresiyle üretir. Pasif buzzer kullanıyorsanız digitalWrite() yerine tone() fonksiyonunu kullanmanız gerekir.
5. Kalibrasyon: Eşik Değerleri Nasıl Belirlenir?
Okunan değerler sensörden sensöre, plakanın temizliğine ve besleme gerilimine göre bir miktar farklılık gösterir. Bu yüzden koddaki eşik değerini kendi sensörünüzle belirlemelisiniz.
✔️ Plaka kuruyken Seri Monitör’de okunan değeri not edin.
✔️ Plakaya birkaç damla su damlatın ve değeri yeniden not edin.
✔️ Plakanın yüzeyini tamamen ıslatarak şiddetli yağmuru taklit edin ve bu değeri de kaydedin.
✔️ SIDDETLI_ESIK değerini hafif ıslaklık ile tam ıslaklık arasındaki bir değere ayarlayın.
✔️ DO çıkışı için trimpotu, birkaç damlada LED yanacak şekilde çevirin.
Örnek: Plaka kuruyken 1010, birkaç damlada 700, tamamen ıslakken 300 civarında değer okuduğunuzu düşünün. Bu durumda eşiği 400–450 arasına ayarlamak hafif ve şiddetli yağmuru ayırt etmek için iyi bir başlangıç olur.
6. Sensörün Ömrünü Uzatmak İçin İpuçları
✔️ Plakaya sürekli gerilim uygulanırsa iletken yollar zamanla korozyona uğrar. Sensörü bir dijital pinden besleyip yalnızca ölçüm anında açmak plakanın ömrünü uzatır.
✔️ Plakayı yağmur suyunun birikmeyeceği şekilde hafif eğimli monte edin; böylece yağmur durduğunda plaka daha çabuk kurur ve alarm gereksiz yere uzun sürmez.
✔️ Kontrol kartını ve Arduino’yu dış ortamda su geçirmez bir kutunun içine yerleştirin. Dışarıda yalnızca algılama plakası kalmalıdır.
✔️ Plakanın üzerinde biriken toz ve kir ölçümü etkiler. Plakayı zaman zaman nemli bir bezle silip kurulayın.
Projeyi geliştirmek isterseniz bir röle kartıyla yağmur başladığında bir motoru veya pencere mekanizmasını tetikleyebilirsiniz. Benzer modülleri Sensörler kategorisinde inceleyebilirsiniz.
Sonuç
Yağmur sensörü, Arduino ile kurulabilecek en basit ve en kullanışlı uyarı projelerinden biridir. Dijital çıkış hızlı bir var/yok alarmı için yeterliyken analog çıkış, yağmurun şiddetine göre farklı tepkiler vermenizi sağlar. Doğru kalibrasyon ve plakayı yalnızca ölçüm anında besleme gibi küçük önlemlerle sistemi uzun süre sorunsuz kullanabilirsiniz. Temel devreyi kurduktan sonra bir LCD ekran ya da ESP32 ile telefona bildirim ekleyerek projeyi kolayca genişletebilirsiniz.