STM32F103 Blue Pill ile İlk Proje Rehberi
STM32F103 “Blue Pill”, 32 bit ARM Cortex-M3 işlemciyi hobi projelerine taşıyan en bilinen küçük geliştirme kartlarından biridir. Arduino kullanmış biri için hem yeni fırsatlar hem de öğrenilmesi gereken birkaç yeni kural vardır: 3,3 V lojik seviye, SWD ile kod yükleme ve hangi yazılım ortamının seçileceği. Bu rehber, kartı ilk kez kullanacaklar için güvenli bir başlangıç yolu sunar: donanımı tanımak, ST-LINK ile bağlanmak ve bir LED’i yakıp söndürmek.
Blue Pill Kartını Tanıyalım
STM32F103C8T6 geliştirme kartı piyasada Blue Pill adıyla bilinir. ST’nin resmi belgelerine göre C8 kodlu çipte 64 KB flaş ve 20 KB SRAM bulunur; bazı satıcıların belirttiği “128 KB” değeri çipin sürümüne, klon olup olmamasına veya hatalı ürün açıklamasına bağlı olabilir. Projenizi 64 KB sınırına göre planlamak daha güvenlidir. İşlemci 72 MHz’e kadar çalışabilir; çok sayıda zamanlayıcı, 12 bit ADC ve USART/SPI/I2C birimleri sunar.
Kart 3,3 V lojik seviyede çalışır. Kart USB’den gelen 5 V’u üzerindeki regülatörle 3,3 V’a düşürür; ancak bu, GPIO pinlerine 5 V uygulanabileceği anlamına gelmez. Bazı dijital pinler 5 V’a dayanıklı (FT) olsa da analog pinler ve bazı özel pinler 5 V’a dayanıklı değildir. HC-SR04’ün Echo çıkışını, 5 V’luk bir I2C LCD’yi veya 5 V ile beslenen bir DHT sensörünü bağlarken seviye uyumunu kontrol edin. Blue Pill’de, Arduino Uno’daki gibi her pine 5 V bağlayabilme rahatlığı yoktur.
Kart üzerindeki küçük LED, çoğu Blue Pill kartında PC13 pinine bağlıdır ve genellikle aktif-LOW çalışır (pin LOW yapıldığında yanar). Klonlar arasında farklılık olabileceği için ilk testte bu varsayımla başlayın; LED ters çalışırsa kodda mantığı tersine çevirin.
Çoğu Blue Pill kartında 8 MHz’lik bir kristal bulunur; çip, PLL sayesinde sistem saatini 72 MHz’e çıkaracak şekilde ayarlanabilir. Arduino STM32 paketinde veya CubeIDE’nin saat ayarı ekranında kristal değeri yanlış girilirse UART baud hızı kayar ve gecikmeler beklenenden uzun ya da kısa olur. Kartın 5 V ve 3,3 V pinlerini de birbirinden iyi ayırt etmelisiniz: 5 V pini genellikle USB beslemesine bağlıdır; GPIO’lar ve çipin besleme pini (VDD) ise 3,3 V ile çalışır. Bu iki pini birbirine kısa devre etmek karta zarar verir. İleride USB sanal seri portu denemek isterseniz, bazı klonlarda USB D+ hattındaki pull-up direncinin yanlış değerde takıldığını bilmelisiniz; bu yüzden ilk gün bu sorunlarla uğraşmak yerine ST-LINK ile başlamak daha kolaydır.
Gerekli Malzemeler
✔️ STM32F103C8T6 Blue Pill kartı
✔️ ST-LINK V2 STM8/STM32 programlayıcı
✔️ Breadboard ve erkek-erkek jumper kablo
✔️ Bilgisayarda STM32CubeIDE veya Arduino IDE + STM32 (STM32duino) desteği
Blue Pill kartlarında bir USB konnektörü bulunsa da çip, USB üzerinden kod yüklemeyi sağlayan bir bootloader ile gelmez ve bazı klonlarda USB devresi hatalıdır. Bu nedenle ilk kod yüklemesinde SWD üzerinden ST-LINK kullanmak, USB bootloader ile uğraşmaktan çok daha az sorun çıkarır.
ST-LINK ile SWD Bağlantısı
ST-LINK V2, SWD adı verilen iki hatlı programlama ve hata ayıklama arayüzünü kullanır. Bağlanması gereken dört hat şunlardır:
✔️ SWDIO → ST-LINK SWDIO
✔️ SWCLK → ST-LINK SWCLK
✔️ GND → GND
✔️ 3,3 V: Beslemenin nereden geleceğine siz karar verin. Ya kartı USB’den veya harici bir kaynaktan besleyip ST-LINK’in 3,3 V pinini boşta bırakın ya da kartı ST-LINK’in 3,3 V çıkışıyla besleyin; iki ayrı 3,3 V kaynağını birbirine bağlamayın.
Pin sırasını hem kartın hem de programlayıcının üzerindeki yazılardan kontrol edin; her ST-LINK klonunda pin sırasının aynı olduğunu varsaymak hatalı bağlantıya yol açar. BOOT0 jumper’ı normal çalışmada 0 (GND tarafı) konumunda durur. Sistem belleğindeki ROM bootloader’ı (örneğin UART üzerinden yükleme için) kullanacaksanız BOOT0=1 yapmanız gerekir; ST-LINK ile flaşa kod yüklerken BOOT0=0 konumu genellikle yeterlidir.
Bilgisayarın ST-LINK sürücüsünü tanıması, kabloların da kısa ve sağlam olması gerekir. STM32CubeProgrammer veya kullandığınız IDE çipi “STM32F103C8” olarak gördüğünde bağlantı tamamdır. “Cihaz bulunamadı” hatası alırsanız önce GND, SWDIO, SWCLK ve besleme bağlantılarını, ardından BOOT0 konumunu kontrol edin.
Yazılım Ortamı: İki Seçenek
İki yaygın seçenek vardır. Birincisi ST’nin resmi geliştirme ortamı STM32CubeIDE’dir: pin atamalarını grafik arayüzle yapar, HAL kodunu otomatik üretir ve profesyonel projelere geçiş için iyi bir basamaktır. Ancak öğrenmesi Arduino’ya göre daha zordur. İkinci seçenek, Arduino IDE’ye STM32 paketini eklemektir. Kart olarak “Generic STM32F103C8” veya benzeri bir Blue Pill seçeneği seçilir, yükleme yöntemi olarak ST-LINK (SWD) ayarlanır. Bu yazıdaki ilk LED örneğinde Arduino yöntemini kullanıyoruz, çünkü amaç kartı kısa sürede çalıştırmaktır. Ciddi bir ürün geliştirecekseniz CubeIDE ve HAL’i öğrenmek uzun vadede zaman kazandırır.
void setup() {
pinMode(PC13, OUTPUT);
}
void loop() {
digitalWrite(PC13, LOW); // LED yak (aktif-alçak varsayimi)
delay(400);
digitalWrite(PC13, HIGH); // LED sondur
delay(400);
}
LED beklediğiniz gibi yanıp sönüyorsa sürücü, ST-LINK, kablolar, çip ve derleme ayarları doğru çalışıyor demektir. Bundan sonra USART ile seri haberleşme, 12 bit ADC veya bir I2C ekran gibi denemeleri aynı altyapı üzerinde yapabilirsiniz. 5 V’luk modüllerde seviye dönüştürücü (level shifter) veya gerilim bölücü kullanmayı unutmayın.
Sık Karşılaşılan Sorunlar
✔️ SWD kablolarını pin sırasını kontrol etmeden, ezbere bağlamak.
✔️ Kartı aynı anda hem USB’den hem de ST-LINK’in 3,3 V çıkışından beslemek.
✔️ ST-LINK kullanmadan USB üzerinden kod yüklemeye çalışmak; klon kartlarda USB devresi her zaman düzgün çalışmaz.
✔️ Arduino Uno projelerindeki 5 V’luk bağlantıları olduğu gibi Blue Pill’e taşımak.
✔️ Flaş belleği 128 KB sanıp 64 KB’tan büyük bir yazılım yüklemeye çalışmak.
Sonuç
Doğru programlayıcıyla kullanıldığında ve 3,3 V kurallarına uyulduğunda Blue Pill, Arduino’dan sonra atılacak en mantıklı adımdır. İlk gün büyük bir proje hedeflemeyin; ST-LINK üzerinden PC13’teki LED’i yakıp söndürmek yeterlidir. Bu adımı başardıktan sonra STM32’nin zamanlayıcıları, ADC’si ve haberleşme birimleriyle, daha önce I2C, SPI ve UART konularında öğrendiklerinizi çok daha güçlü bir platformda uygulayabilirsiniz.