Arduino Joystick Shield ile Servo Kontrol Projesi: Pin Bağlantısı ve Kod

22-11-2026 17:13
Arduino Joystick Shield ile Servo Kontrol Projesi: Pin Bağlantısı ve Kod

Joystick ile bir servo motoru hareket ettirmek, Arduino’da analog okuma ve motor kontrolünü birlikte öğrenmenin en keyifli yollarından biridir. Arduino Joystick Shield, iki eksenli analog joystick ve altı butonu tek bir kart üzerinde toplar ve Uno’nun üzerine doğrudan takılır. Böylece breadboard ve kablo karmaşasıyla uğraşmadan bir kumanda elde edersiniz. Bu yazıda shield’ın pin bağlantılarını, servo motorun nereye ve nasıl bağlanacağını, besleme konusunda dikkat edilmesi gerekenleri ve joystick ile iki servoyu kontrol eden örnek kodu adım adım anlatıyoruz.


1. Arduino Joystick Shield Nedir?

Piyasada en yaygın bulunan model, Funduino tasarımı “Joystick Shield V1.A” kartıdır. Arduino Joystick Shield bu yapıdadır ve Uno ile uyumlu kartlara takılarak kullanılır. Kartın üzerinde şu bölümler bulunur:

✔️ Analog joystick: X ve Y ekseni için iki potansiyometre içerir. Joystick’e yukarıdan bastığınızda “K” butonu da devreye girer.
✔️ A–F butonları: Dört büyük ve iki küçük buton bulunur. Butonlar kart üzerinde pull-up dirençlerine bağlıdır ve basıldığında LOW değeri verir.
✔️ 3,3 V / 5 V anahtarı: Shield’ın hangi gerilimle çalışacağını belirler. Uno ile kullanırken anahtarı 5 V konumuna alın.
✔️ Ek soketler: nRF24L01 kablosuz modülü, Nokia 5110 LCD ekran, Bluetooth/seri modül ve I2C bağlantıları için ayrı soketler bulunur.


2. Shield Hangi Pinleri Kullanır?

Servo bağlamadan önce shield’ın hangi pinleri kullandığını bilmeniz gerekir. Aşağıdaki tablo, V1.A kartının pin eşleşmesini gösterir:

Bileşen Arduino pini
Joystick X ekseni A0
Joystick Y ekseni A1
Joystick basma butonu (K) D8
Butonlar A, B, C, D, E, F D2, D3, D4, D5, D6, D7
nRF24L01 soketi CE D9, CSN D10, MOSI D11, MISO D12, SCK D13
Nokia 5110 soketi D9–D13 (nRF24L01 ile ortak)
I2C soketi SDA A4, SCL A5

Tablodan da görüldüğü gibi nRF24L01 ve Nokia 5110 soketleri aynı pinleri kullanır. Bu nedenle ikisini aynı anda kullanamazsınız. Bu projede kablosuz modül ve ekran kullanmadığımız için D9 ve D10 pinleri servolar için boşta kalır.


3. Servo Motoru Nereye Bağlamalısınız?

Shield, Uno’nun üzerine takıldığında kartın pin soketlerini kapatır. Bu yüzden servonun sinyal kablosunu shield üzerinde dışarı çıkarılmış bir pinden almanız gerekir. D9 ve D10 hatları nRF24L01 ve Nokia 5110 soketlerinde dışarı çıkar. Hangi soket pininin D9’a, hangisinin D10’a bağlı olduğunu kartın üzerindeki pin yazılarından ya da multimetreyle kontrol edin.

✔️ Sinyal: Birinci servonun turuncu kablosunu D9’a, ikinci servonun sinyal kablosunu D10’a bağlayın.
✔️ Besleme: Servoların kırmızı kablosunu harici 5 V kaynağın artı ucuna bağlayın.
✔️ GND: Servoların kahverengi kablosunu harici kaynağın eksi ucuna bağlayın ve bu hattı Arduino’nun GND pinine de bağlayın.

SG90 servo motor gibi küçük bir servo, hareket başladığı anda kısa süreli yüksek akım çeker. Servoyu Arduino’nun 5 V pininden beslerseniz gerilim düşebilir ve kart kendini yeniden başlatabilir. Bu nedenle servoları ayrı bir 5 V kaynaktan beslemek en sağlıklı yöntemdir. Ortak GND bağlantısını unutursanız sinyal referansı oluşmaz ve servo titrer ya da hiç hareket etmez.

Örnek: Kablosuz bir kumanda yapmak için nRF24L01 modülünü de kullanmak istediğinizi düşünün. Bu durumda D9 ve D10 modüle ayrılır. Servo kütüphanesi PWM pini şartı aramadığı için servoyu shield üzerinde boşta kalan başka bir pine, örneğin A2 veya A3 pinine bağlayabilirsiniz.


4. Joystick Değerini Servo Açısına Çevirmek

Arduino Uno’nun ADC’si 10 bitlidir. Joystick 5 V ile beslendiğinde her eksen 0 ile 1023 arasında bir değer verir ve joystick serbest konumdayken bu değer 512 civarındadır. Servo ise 0 ile 180 derece arasında konumlanır. Bu dönüşümü map() fonksiyonu yapar: 0 değeri 0 dereceye, 1023 değeri 180 dereceye karşılık gelir.

Shield’daki anahtar 3,3 V konumunda kalırsa joystick en fazla yaklaşık 3,3 V verir ve okunan değer 1023’e ulaşmaz. Bu durumda servo 180 dereceye kadar dönmez. Servo tam açıya ulaşmıyorsa önce bu anahtarı kontrol edin.


5. Joystick ile İki Servo Kontrol Kodu

Aşağıdaki kod X eksenini D9’daki servoya, Y eksenini D10’daki servoya aktarır. Joystick’e bastığınızda iki servo da 90 dereceye, yani orta konuma döner. Kodu shield takılı Arduino Uno R3 kartınıza yükleyebilirsiniz.

#include <Servo.h>

const int JOY_X = A0;
const int JOY_Y = A1;
const int BUTON_K = 8;      // Joystick basma butonu

Servo servoX;
Servo servoY;

int oluBolge(int deger) {
  // Orta noktadaki küçük oynamaları yok say
  if (abs(deger - 512) < 20) {
    return 512;
  }
  return deger;
}

void setup() {
  pinMode(BUTON_K, INPUT_PULLUP);
  servoX.attach(9);
  servoY.attach(10);
  Serial.begin(9600);
}

void loop() {
  int x = oluBolge(analogRead(JOY_X));
  int y = oluBolge(analogRead(JOY_Y));

  int aciX = map(x, 0, 1023, 0, 180);
  int aciY = map(y, 0, 1023, 0, 180);

  if (digitalRead(BUTON_K) == LOW) {
    aciX = 90;
    aciY = 90;
  }

  servoX.write(aciX);
  servoY.write(aciY);

  Serial.print("X: ");
  Serial.print(aciX);
  Serial.print("  Y: ");
  Serial.println(aciY);
  delay(15);
}

✔️ oluBolge(): Joystick serbest bırakıldığında değer 512’nin biraz altında veya üstünde kalabilir. Bu fonksiyon küçük sapmaları yok sayarak servonun titremesini önler.
✔️ INPUT_PULLUP: Kartta pull-up direnci bulunsa da iç pull-up direncini açmak, butonun okunmasını garanti altına alır.
✔️ Seri Monitör: Açı değerlerini 9600 baud hızında izleyerek joystick’in doğru okunup okunmadığını kontrol edebilirsiniz.


6. Doğrudan ve Artımlı Kontrol Karşılaştırması

Yukarıdaki kodda servo, joystick’in konumunu doğrudan takip eder. Joystick’i bıraktığınızda servo da ortaya döner. Robot kol gibi projelerde ise servonun bırakıldığı yerde kalması istenir. Bunun için joystick’in yönüne göre açıyı her döngüde bir miktar artıran veya azaltan artımlı kontrol kullanılır.

Özellik Doğrudan kontrol Artımlı kontrol
Joystick bırakılınca Servo orta konuma döner Servo son konumunda kalır
Kod yapısı Tek bir map() satırı yeterlidir Açı bir değişkende tutulur ve sınırlar kontrol edilir
Uygun projeler Pan-tilt kamera, oyun kumandası Robot kol, kıskaç, hassas konumlandırma

Örnek: Dört servolu bir robot kolu kontrol ettiğinizi düşünün. Joystick ile iki ekseni artımlı olarak hareket ettirebilir, A ve C butonlarıyla kıskacı açıp kapatabilirsiniz.


7. Sık Karşılaşılan Sorunlar

✔️ Servo titriyor: Harici besleme ile Arduino arasındaki ortak GND bağlantısını ve kaynağın akım kapasitesini kontrol edin.
✔️ Arduino kendini yeniden başlatıyor: Servoları Arduino’nun 5 V pininden değil, ayrı bir kaynaktan besleyin.
✔️ Servo tam açıya ulaşmıyor: Shield’daki gerilim anahtarının 5 V konumunda olduğundan emin olun.
✔️ Eksenler ters çalışıyor: map() fonksiyonundaki 0 ve 180 değerlerinin yerini değiştirin.


Sonuç

Joystick Shield, Arduino ile servo kontrolünü öğrenmek için hazır ve pratik bir başlangıç noktasıdır. Pin eşleşmesini bilip servoları boşta kalan pinlere bağladığınızda ve harici besleme ile ortak GND kuralına uyduğunuzda proje sorunsuz çalışır. Bu temel üzerine artımlı kontrol, robot kol veya nRF24L01 ile kablosuz kumanda gibi geliştirmeler ekleyebilirsiniz. Projenize uygun diğer genişletme kartlarını Shield kategorimizde bulabilirsiniz.

ideasoft e-ticaret paketleri ile hazırlandı.